معروف‌ترین عقد اخوت مربوط به پیمانی است که پیامبر (ص) بین مهاجران و انصار بست. پیوند برادری میان پیامبر (ص) و امام علی (ع) متواتر تاریخی است.
عَقد اُخوّت یا پیوند برادری، پیوندی است که میان دو مسلمان بسته میشود تا با یکدیگر برادر باشند. اجرای عقد اخوت، جزو اعمال مستحب در روز عید غدیر است و در این روز، افراد با خواندن این عقد می‌توانند برادر دینی همدیگر شوند. این پیوند، باعث ارث بردن از یکدیگر یا مَحرمیت نمیشود بلکه فایده‌اش در دنیا، فقط دعا برای یکدیگر و خیرخواهی و پیوند ایمانی است و در آخرت، فقط احتمال شفاعت.
معروف‌ترین عقد اخوت مربوط به پیمانی است که پیامبر (ص) بین مهاجران و انصار بست. پیوند برادری میان پیامبر (ص) و امام علی (ع) متواتر تاریخی است، یعنی افراد و منابع فراوانی آن را نقل کرده‌اند. به جز منابع شیعی، بسیاری از منابع اهل سنت نیز این واقعه را نقل کرده‌اند که علامه امینی در کتاب الغدیر به پنجاه مورد از آنها اشاره کرده است.
شیخ عباس قمی در این خصوص می‌گوید:
رسول خدا بین اصحاب خود عقد برادری برقرار کرد، به این خاطر عقد برادری در این روز با برادران مؤمن سزاوار است و کیفیت آن به صورتی که شیخ ما در کتاب «مستدرک الوسائل» از کتاب «زاد الفردوس» نقل فرموده است چنین است:
دست راست خود را بر دست راست برادر مؤمن خود بگذار و بگو: واخَیْتُکَ فِی اللّٰهِ، وَصافَیْتُکَ فِی اللّٰهِ، وَصافَحْتُکَ فِی اللّٰهِ، وَعاهَدْتُ اللّٰهَ وَمَلائِکَتَهُ وَکُتُبَهُ وَرُسُلَهُ وَأَنْبِیاءَهُ وَالْأَئِمَّةَ الْمَعْصُومِینَ عَلَیْهِمُ السَّلامُ عَلَیٰ أَنَّی إِنْ کُنْتُ مِنْ أَهْلِ الْجَنَّةِ وَالشَّفاعَةِ وَأُذِنَ لِی بِأَنْ أَدْخُلَ الْجَنَّةَ لَاأَدْخُلُها إِلّا وَأَنْتَ مَعِی.
در راه خدا برادرت شدم و در راه خدا دوست با صفایت گشتم و در راه خدا با تو دست دادم و با خدا و فرشتگان و کتاب‌هایش و رسولان و پیامبرانش و امامان معصوم (درود بر آنان) عهد کردم، بر اینکه اگر از اهل بهشت و شفاعت بودم و به من اجازه داده شد که وارد بهشت شوم، به بهشت وارد نشوم مگر اینکه تو هم با من باشی.
آنگاه برادر مؤمن بگوید: قَبِلْتُ پذیرفتم سپس بگوید: أَسْقَطْتُ عَنْکَ جَمِیعَ حُقُوقِ الْأُخُوَّةِ مَا خَلَا الشَّفاعَةَ وَالدُّعاءَ وَالزِّیارَةَ. همه حقوق برادری را از تو ساقط کردم، به جز شفاعت و دعا و زیارت.
فیض کاشانی در کتاب «خلاصه الاذکار» صیغه اُخُوَّت را قریب به همین صورت ذکر کرده، آنگاه فرموده: طرف مقابل قبول کند برای خود یا موکل خود به لفظی که دلالت بر قبول نماید، سپس از یکدیگر جمیع حقوق برادری را جز دعا و زیارت ساقط کنند.
اعمال مخصوص شب و روز عید غدیر، فضیلت ها، نماز، روزه و دعای ندبه به همراه ترجمه و متن همزمان با ۱۸ ذی الحجه برابر با ۷ مرداد ۱۴۰۰ و عید ولایت یا عید الله اکبر در این مطلب آماده شده است.
پنج شنبه هفتم مرداد و هجدهم ذی‌الحجه مصادف با روز عید سعید غدیر خم است. این عید به دلیل آنکه پیامبر (ص) در حجه‌الوداع با نازل شدن آیه تبلیغ به فرمان خداوند امام علی (ع) را به جانشینی خود برگزید دارای اهمیت زیادی است و از آن با عنوان بزرگترین عید مسلمانان جهان یاد شده است؛ اعمال مستحب خاصی نیز برای این روز ذکر شده است.
اعمال عید غدیر خم
در این روز برای هریک از امور زیر فضیلت بسیاری است:
پوشیدن جامه‌های نیکو
زینت کردن
استعمال بوی خوش و معطر بودن
شادی کردن و شاد نمودن شیعیان
روزه عید غدیر
روزه که کفّاره شصت سال گناه است و در حدیثی است: روزه این روز برابر روزه تمامی عمر دنیا و معادل با صد حج و صد عمره است.
غسل عید غدیر
علمای شیعه بر استحباب غسل در روز غدیر اجماع دارند.
نماز عید غدیر خم
نماز شب عید غدیر
این نماز دوازده رکعت است. هر دو رکعت یک تشهد دارد و در پایان رکعت دوازدهم باید سلام داد. در هر رکعت، بعد از سوره حمد توحید ده بار و آیة الکرسی یک بار خوانده میشود.
در رکعت دوازدهم باید هر یک از حمد و سوره را هفت بار خواند و این ذکر را ده بار در قنوت تکرار کرد: لا اله الا الله وحده لا شریک له، له الملک و له الحمد یحیی و یمیت و یمیت و یحیی و هو حی لا یموت بی ده الخیر و هو علی کل شیء قدیر.
در دو سجده رکعت آخر، این ذکر ده بار خوانده میشود:
سبحان من احصی کل شیء علمه سبحان من لا ینبغی التسبیح الا له سبحان ذی المن و النعم سبحان ذی الفضل و الطول سبحان ذی العز و الکرم اسالک بمعا قد العز من عرشک و منتهی الرحمة من کتابک و بالاسم الاعظم و کلماتک التامة ان تصلی علی محمد رسولک و اهل بی ته الطیبین الطاهرین و ان تفعل بی کذا و کذا [به جای کذا و کذا حاجت خود را [ذکر کند] و سپس بگوید انک سمیع مجیب.
نماز روز عید غدیر
نیم ساعت پیش از ظهر غدیر، دو رکعت نماز مستحب است. در هر رکعت بعد از حمد، سوره‌های توحید، قدر و آیة الکرسی ده بار خوانده میشود.
نماز مسجد غدیر
امام صادق (ع): یستحب الصلاة فی مسجد الغدیر
نماز در مسجد غدیر مستحب است.
زیارت امام علی (ع)
زیارت حضرت امیرمومنان علیه‌السلام و شایسته است انسان هر کجا باشد، بکوشد که خود را به قبر مطّهر آن حضرت برساند و برای آن جناب در این روز، «سه زیارت» مخصوص روایت شده: که یکی از آنها زیارت معروف به «امین‌الله» است که هم از نزدیک و هم از راه دور خوانده میشود و آن از زیارات جامعه مطلقه است و در باب زیارات ان‌شاء‌الله تعالی خواهد آمد.
اطعام مؤمنین
از سنت‌های مؤکد دیگر در روز عید غدیر پذیرایی از مؤمنان است. امام صادق علیه السلام، درباره یکی از وظایف عید غدیر فرموده‌اند: «و برادرانت را طعام ده.»
افطاری دادن
از اعمالی که به انجام آن در روز عید غدیر سفارش شده است؛ افطاری دادن به روزه داران است. حضرت علی علیه السلام فرموده‌اند: «کسی که در شامگاه عید غدیر، به یک مؤمن افطاری بدهد، گویا یک میلیون نفر از پیامبران، شهیدان و صدیقان را افطاری داده است. حال چگونه است پاداش کسی که گروهی از مردان و زنان را افطاری دهد. و من ضامنم بر خدا که از کفر و فقر آسوده گردد و اگر در همان روز یا همان شب تا عید غدیر سال دیگر بمیرد، بر خداوند است پاداش او.»
ذکر صلوات
حضرت رضا علیه السلام در وصف عید غدیر فرموده‌اند: «روز غدیر روز صلوات فرستادن فراوان بر محمد و آل محمد است.»
خواندن دعای ندبه
طبق مدارک معتبر خواندن دعای ندبه در چهار عید مستحب است؛ جمعه، فطر، قربان و غدیر. توجه به فرازهای این دعا بخصوص قسمت غدیر و خلافت حضرت علی علیه السلام، ضروری است.
حضرت رضا علیه السلام، روز غدیر را «یوم التودّد» خواندند؛ یعنی روز مهر ورزیدن. بنابراین در چنین روزی باید معتقدان به ولایت، غم را از دل دوستان حضرت علی علیه السلام به هر نحوی که مقدور باشد برطرف نمایند.
ایجاد زمینه‌های شادمانی
عید غدیر یادآور بزرگترین و گرانقدرترین خاطره اسلام است خاطره استمرار رسالت پیامبر، صلّی اللَّه علیه وآله، با امامت علی، علیه السلام. در چنین روزی نه تنها خود باید دلشاد باشیم بلکه باید زمینه شادمانی دیگر برادران ایمانی راهم فراهم سازیم.
هدیه دادن
هدیه دادن و گرفتن با توجه به ضوابط شرعی کار پسندیده‌ای است و اثرات روانی خاصی مخصوصاً در کودکان و نوجوانان دارد و بهترین موقعیت هدیه دادن عید غدیر است. حضرت رضا، علیه السلام، عید غدیر را روز هدیه و بخشش می‌نامد و می‌فرمایند: «روز غدیر روز بخشش و هدیه دادن است.»
خدای را سپاس که ما را به این روز گرامی داشت و از وفاکنندگان به عهدش که بر عهده ما نهاده بود و پیمانش که با ما بسته بود قرار داد، عهد و پیمانی که عبارت است از ولایت سرپرستان امرش و قیام‌کنندگان به عدلش و ما را از انکارکنندگان و تکذیب‌کنندگان روز جزا قرار نداد.
خدای را سپاس که کمال دینش و تمام نعمتش را به ولایت امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب (درود خدا بر او) قرار داد.
پیمان اخوت در روز غدیر
در هر صورت فضیلت این روز شریف [غدیر]، بیش از آن است که ذکر شود و این روز، روز قبولی اعمال شیعیان و روز برطرف شدن غم‌های ایشان است و روزی است که حضرت موسی بر ساحران پیروز شد و خدا آتش را بر ابراهیم سرد و سلامت نمود و حضرت موسی، یوشع بن نون را جانشین خود کرد و حضرت عیسی شمعون الصّفا را خلیفه خود نمود و حضرت سلیمان ملّت خود را بر جانشینی آصف بن برخیا گواه گرفت و جناب رسول خدا بین اصحاب خود عقد برادری برقرار کرد. به این خاطر عقد برادری در این روز با برادران مؤمن سزاوار است و کیفیت آن به صورتی که شیخ ما در کتاب «مستدرک الوسائل» از کتاب «زاد الفردوس» نقل فرموده است چنین است:
دست راست خود را بر دست راست برادر مؤمن خود بگذارد و بگوید:
در راه خدا برادرت شدم و در راه خدا دوست با صفایت گشتم و در راه خدا با تو دست دادم و با خدا و فرشتگان و کتاب‌هایش و رسولان و پیامبرانش و امامان معصوم (درود بر آنان) عهد کردم، بر اینکه اگر از اهل بهشت و شفاعت بودم و به من اجازه داده شد که وارد بهشت شوم، به بهشت وارد نشوم مگر اینکه تو هم با من باشی.
آنگاه برادر مؤمن بگوید: قَبِلْتُ؛ پذیرفتم، سپس بگوید:
همه حقوق برادری را از تو ساقط کردم، به جز شفاعت و دعا و زیارت.
فیض کاشانی در کتاب «خلاصه الاذکار» صیغه اُخُوَّت را قریب به همین صورت ذکر کرده، آنگاه فرموده: طرف مقابل قبول کند برای خود یا موکل خود به لفظی که دلالت بر قبول کند، سپس از یکدیگر جمیع حقوق برادری را جز دعا و زیارت ساقط کنند.
نماز
دو رکعت نماز بجا آورد و به سجده رود و «صد مرتبه» شکر خدا گوید، آنگاه سر از سجده بردارد و بخواند:
خدایا، از تو درخواست می‌کنم به حق اینکه تنها تو راست سپاس، یگانه‌ای شریکی نداری و تویی یکتا، یگانه، بی‌نیاز، نزاده‌ای و نه زاده شده‌ای و یکتایی که همتایی نداری و محمّد بنده و رسول توست، درودهایت بر او و خاندانش، ای آنکه هر روز در کاری است، چنان‌که در شأنت بود که بر من تفضّل نمودی، به اینکه مرا از اهل اجابت و دین و دعوتت قرار دادی و در آغاز آفرینشم از روی تفضّل و کرم و جود خویش، بر این امور موفّقم داشتی، سپس از روی رأفت و رحمتت، به دنبال آوردی این فضل را با فضلی دیگر و این جود را با جودی دیگر و این کرم را با کرمی دیگر تا اینکه آن پیمان را برایم از نو تازه کردی، پس از تجدید آفرینشم و حال آنکه در فراموشی کامل بودم، فراموش‌کار و بی توجّه و بی‌خبر، پس نعمتت را بر من تمام کردی، به اینکه آن پیمان را به یادم انداختی و به آن بر من منّت نهادی و به آن راهنمایی‌ام نمودی، پس باید از شأن تو باشد، ای خدای من و آقا و مولایم، اینکه آن را بر من تمام کنی و از دستم نگیری تا بر پایه آن از دنیایم ببری، درحالی‌که از من خشنود باشی، به یقین تو سزاوارترین نعمت‌دهندگانی، بر اینکه نعمتت را بر من تمام کنی؛
خدایا به لطف تو شنیدیم و اطاعت کردیم و دعوت‌کننده‌ات را اجابت نمودیم، تو را سپاس، آمرزشت را خواهانیم پروردگارا و بازگشت ما به سوی توست، ایمان آوردیم به خدای یگانه، شریکی برای او نیست و به رسولش محمّد (درود خدا بر او و خاندانش باد) و تصدیق کردیم و خواننده خدا را اجابت نمودیم و از پیامبرش پیروی کردیم، در رابطه با موالات مولایمان و مولای همه اهل ایمان، امیرالمؤمنین علی بن ابیطالب، بنده خدا و برادر رسول خدا و صدّیق اکبر و حجّت بر مخلوقات خدا، آن مولایی که خدا پیامبر و دین بر حق و آشکارش را به او تأیید کرد، نشانه دین خدا و خزانه‌دار دینش و ظرف غیب خدا و جایگاه سرّ خدا و امین خدا بر خلقش و گواه او در مخلوقاتش، خدایا پروردگارا ما شنیدیم نداکننده‌ای که ندا می‌کرد برای ایمان که به پروردگارتان ایمان بیاورید، پس ما ایمان آوردیم، پس گناهانمان را بیامرز و بدی‌هایمان را بپوشان و ما را با نیکان بمیران؛
پروردگارا به ما عنایت کن آنچه را به وسیله فرستادگانت به ما وعده دادی و در روز قیامت ما را رسوا مکن، به یقین تو خلف وعده نمی‌کنی، ما ای پروردگارمان به منّت و لطفت، دعوت‌کننده‌ات را پاسخ گفتیم و از پیامبرت پیروی نمودیم و او را تصدیق کردیم و مولای مؤمنان را باور نمودیم و به جبت و طاغوت کفر ورزیدیم، ما را تابع آنکه به ولایت پذیرفتیم قرار بده و با امامانمان محشور فرما، ما به آنان ایمان و باور داریم و نسبت به آنان تسلیمیم، ایمان آوردیم به نهان و آشکارشان و حاضر و غایبشان و زنده و مرده‌شان و به آنان به عنوان پیشوایان و پیشروان و سروران خویش خشنود گشتیم و همانان، بین ما و خدا از سایر خلق بسند، به جای آنان عوضی نجوییم و جز ایشان کسی را به عنوان خلیفه حق برنگیریم و به خدا بیزاری جستیم از هرکه از جنّ و انس، از اولین و آخرین، در برابرشان جنگی بر پا کرد و کافر شدیم به جبت و طاغوت و بت‌های چهارگانه و شیعیان و پیروانشان و هرکه از جنّ و انس دوستشان دارد، از اوّل روزگار تا پایانش؛
خدایا تو را گواه می‌گیریم که ما معتقدیم به آنچه معتقد شدند به آن محمّد و خاندان محمّد (درود خدا بر او و خاندانش باد) و گفتار ما آن است که آنان گفتند و دینمان همان است که آنها متدّین به آن بودند، هرچه را گفتند گفتیم و به آنچه معتقد شدند معتقد شدیم و هرچه را انکار کردند انکار کردیم و هرکه را دوست داشتند دوست داشتیم و هرکه را دشمن داشتند دشمن داشتیم و هرکه را لعنت کردند لعنت کردیم و از هرکه بیزار شدند، از او بیزار شدیم و هرکه را مورد رحمت قرار دادند، مورد رحمت قرار دادیم، ایمان آوردیم و تسلیم و راضی شدیم و از موالیانمان (درود خدا بر آنان) پیروی کردیم.
خدایا آن را بر ما کامل کن و از دستمان مگیر و آن را نزد ما مستقرّ و ثابت قرار ده و موقت مگردان و ما را بر آن زنده بدار تا گاهی که زنده‌مان داری و بر آن بمیران تا زمانی که ما را می‌میرانی، خاندان محمّد امامان ما هستند، به آنان اقتدا می‌کنیم و آنان را دوست می‌داریم، دشمنانشان را که دشمن خدایند دشمن می‌داریم، پس ما را در دنیا و آخرت با آنان قرار ده و از مقرّبان پیشگاهت گردان که ما به همان راضی هستیم، ای مهربان‌ترین مهربانان.
باز به سجده رود و «صد مرتبه» «الْحَمْدُ لِلّٰهِ» و «صد مرتبه» «شُکْراً لِلّٰهِ» بگوید. روایت شده: هرکه این عمل را بجا آورد، ثواب کسی را داشته باشد که روز عید غدیر، خدمت حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌وآله حاضر شده و با آن حضرت بر ولایت امیرالمؤمنین علیه‌السلام بیعت کرده باشد… تا آخر خبر.
بهتر این است که این نماز را نزدیک به هنگام زوال بجا آورد که حضرت رسول صلی‌الله‌علیه‌وآله امیرالمؤمنین علیه‌السلام را در آن ساعت برای مردم به امامت و خلافت نصب فرمود. در این نماز در رکعت اول پس از سوره «حَمد» سوره «قدر» و در رکعت دوم سوره «توحید» را بخواند.
خواندن دعا
این دعا را بخواند که سید ابن طاووس از شیخ مفید روایت کرده:
خدایا از تو درخواست می‌کنم به حق محمّد پیامبرت و علی نماینده‌ات و شأن و مرتبه‌ای که آن دو را ممتاز از مخلوقات به آن اختصاص دادی، بر محمّد و علی درود فرستی و در هر خیری که فوری است از آنان آغاز کنی.
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، آن امامان پیشرو و دعوت‌کنندگان سرور و ستارگان درخشان و نشانه‌های فروزان و تدبیرکنندگان دنیا و آخرت بندگان و پایه‌های ممالک و ناقه فرستاده شده و کشتی نجات که روان در دریاهای عمیق است.
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، خزانه‌داران دانشت و پایه‌های توحیدت و ستون‌های دینت و معادن کرامتت و برگزیدگان از مخلوقاتت و بهترین منتخبان از خلقت، آن پرهیزگاران و پاکیزگان و نجیبان و نیکوکاران و دری که مردم مبتلای به آنند، هرکه از آن درآمد نجات یافت و هرکه سرباز زد در هلاکت سقوط کرد؛
خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، اهل ذکری که به پرسش از آنان دستور دادی و خویشاوندی که به دوستی‌شان امر فرمودی و حقّشان را واجب نمودی و بهشت را بازگشتگاه کسی قرار دادی که از آثارشان پیروی نماید. خدایا بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست، چنان‌که به طاعتت امر کردند و از معصیتت نهی نمودند و بندگانت را بر وحدانیتت دلالت فرمودند.
خدایا من از تو درخواست می‌کنم به حق محمّد پیامبرت و نجیبت و برگزیده‌ات و امینت و فرستاده‌ات به سوی بندگانت و به حق امیرالمؤمنین، رئیس دین و پیشرو سپیدرویان، آن جانشین وفادار و صدیق اکبر و جدا کننده بین حق و باطل و گواه بر تو رهنمای به سوی تو و آشکار کننده دستورت و جهاد کننده در راهت که او را ملامت ملامت کننده‌ای درباره تو نگیرد که بر محمّد و خاندان محّمد درود فرستی؛ مرا در این روز که برای ولی‌ات، عهد امامت را بر عهده بندگانت بستی و برای آنان دین را کامل نمودی، از آگاهان به حرمتش و اقرارکنندگان به فضلش قرار دهی و همچنین از آزادشدگان و رهاگشتگان از آتش به حساب آری و حسودان نعمت‌ها را به سرزنش من میاور.
خدایا چنان‌که آن را عید بزرگ‌ترت قرار داده‌ای و آن را در آسمان روز عهد معهود و در زمین روز پیمان گرفتن و انجمن پرسیده نامیدی، بر محمّد و خاندان محمّد درود فرست و دیدگان ما را به آن روشن فرما و پراکندگی ما را به آن جمع کن و پس از آنکه هدایتمان نمودی، گمراهمان مکن و به نعمت‌هایت از سپاسگزاران قرار ده، ای مهربان‌ترین مهربانان؛
خدا را سپاس که برتری این روز را به ما شناساند و ما را به حرمت آن بینا فرمود و به آن گرامی داشت و با شناختش به ما شرافت داد و به نورش هدایتمان نمود، ای رسول خدا، ای امیرالمؤمنین، بر شما و خاندانتان و بر دوستدارانتان از جانب من برترین سلام‌ها تا شب و روز باقی است و به واسطه شما به خدا روی می‌آورم، پروردگارم و پروردگار شما، در به دست آوردن خواسته‌ام و برآورده‌شدن حاجتم و آسان شدن کارهایم.
خدایا از تو درخواست می‌کنم به حق محمّد و خاندان محمّد که بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی و لعنت کنی کسی را که حقانیت این روز را منکر شده و حرمتش را به انکار برخاسته و از راهت برای خاموش کردن نورت جلوگیری نموده است، ولی خدا هرگز نخواهد، مگر اینکه نورش را به کمال رساند، خدایا گشایش ده به اهل‌بیت محمّد پیامبرت و برطرف کن از آنان و به وسیله آنان گرفتاری‌ها را از اهل ایمان. خدایا زمین را به وسیله آنان پر از دادگری کن، همان‌طور که از ستم و بی داد پر شده است، به آنچه به آنان وعده داده‌ای وفا کن که تو خلف وعده نمی‌کنی.
تبریک و تهنیت
تبریک و تهنیت از آداب برجسته‌تر در عیدی است. در اسلام نیز این سنت جایگاه ویژه ای دارد.
تحکیم بیعت با ولایت
همان گونه که پیامبر اکرم صلّی الله علیه و آله بعداز نصب حضرت علی علیه السلام به امامت مسلمین به جماعت مسلمانان امر کرد که با او بیعت کنند، در سال روز آن حماسه جاوید، تجدید آن بیعت سفارش شده است.
و اگر بتواند، دعای مبسوط را که سیّد در کتاب «اقبال» روایت کرده بخواند.
مصافحه کردن
مصافحه یا دست دادن از آداب اسلامی است و در روز عید غدیر به آن تاکید بیشتری شده است. امام علی علیه السلام می‌فرمایند: «روز عید غدیر هنگامی که یکدیگر را ملاقات می‌کنید با هم مصافحه کنید.»
ذکر مخصوصی نیز در این روز هنگام مصافحه سفارش شده است که عبارت است از؛ «الحمد لله الذی جعلنا من المتمسکین بولایت امیرالمومنین و الائمه علیهم السلام؛ سپاس خدای را که ما را از جمله درآویختگان به ولایت امیرالمؤمنین علی و ائمه علیهم السلام قرار داد.»
احسان و انفاق
احسان و انفاق از دستورات ویژه اسلامی است. اما در ایام بزرگی مثل عید غدیر بر آن تأکید بیشتری شده است.
تشکیل اجتماع در روز عید غدیر
به جهت یادآوری روزی که پیامبر صلّی الله علیه و آله به امر خداوند علی علیه السلام را به امامت امت اسلامی نصب کرد، بجاست در مراکز گوناگون گرد آییم و به یاد آن روز بزرگ و ثمراتش شادمان باشیم.
دعای سریع الاجابه در واقع دعای شما را سریعتر مستجاب میکند به همین دلیل به دعا سریع الاجابه شنیده میشود زیرا این دعا نزد خدا ارزشمند است حال به صورت کلی باید بگوییم که در روایات ها آمده که مردی پیش حضرت امیرالمؤمنین (ع) شکایت کرده است که چرا دعای من مستجاب نمیشود و دعا سریع الاجابه کدام دعا است که حضرت امیرالمؤمنین (ع) در جوابش گفت :
خدایا از تو می‌خواهم به اسم بزرگ، بزرگ‌تر، محفوظ پنهان، نور پایدار، برهان آشکار، آنکه نوری است با نور و نوری است از نور و نوری است در نور و نوری است بر هر نور و نوری است بالای هر نور و نوری است که روشنی گیرد به آن هر تاریکی و با آن هر سختی شکسته شود و هر شیطان گردنکشی و هر جبّار لجبازی، نوری که هیچ زمینی با وجود آن قرار نگیرد و هیچ آسمانی با وجود آن نایستد، هر هراسنده‌ای به آن ایمنی یابد و سحر هر جادوگری به آن باطل میشود و به آن تجاوز هر متجاوزی و حسد هر حسدورزی از بین می‌رود و در برابر عظمتش خشکی و دریا می‌شکافد و حمل میکند آن را کشتی، زمانی که فرشته به آن سخن می‌گوید، پس برای موج بر کشتی راهی نباشد و آن نام توست، نام بزرگ‌تر بزرگ‌تر برجسته‌تر برجسته‌تر، نور اکبر که خود را به آن نامیدی و با آن بر عرشت استوار شدی و به محمّد و اهل‌بیتش به تو رو می‌کنم و از تو می‌خواهم به‌حق تو و به‌حق ایشان، اینکه بر محمّد و خاندان محمّد درود فرستی و با من چنین‌وچنان کنی. به جای کذا و کذا حاجت بخواهد.
دعا و روزی به طور مستقیم با یکدیگر در ارتباط هستند. دعا می‌تواند وسیله‌ای برای طلب روزی و برکت از خداوند باشد. در بسیاری از فرهنگ‌ها و مذاهب، دعا به‌عنوان یک روش برای جلب نعمت و برکت در زندگی شناخته میشود.
در اسلام، خداوند در قرآن وعده داده است که اگر شخصی با اخلاص دعا کند، درخواست‌هایش را می‌شنود. همچنین، در روایات اسلامی، بر انجام کارهای نیک و صدقه دادن نیز تأکید شده است که این امور می‌توانند به افزایش روزی کمک کنند.
برای جلب روزی، برخی از دعاهایی که مسلمانان معمولاً می‌خوانند عبارتند از:
دعای افزایش روزی: “اللَّهُمَّ رَزُقْنِي رِزْقًا حَلاَلًا طَيِّبًا مُبَارَكًا فِيهِ.”
همچنین، ایجاد زمینه‌های عملی و تلاش در زمینه کاری نیز به جذب روزی کمک میکند. در کنار دعا، کار و کوشش و داشتن نیت پاک برای کسب روزی حلال از اهمیت بالایی برخوردار است.
پیامبر اکرم صل الله علیه و آله وسلم فرمودند من آیاتی را در قرآن مى شناسم که اگر تمام انسانها دست به دامن آن شوند براى حل مشکلات آنها کافى است و آن آیات سوّم و چهارم سوره طلاق اس:
آیه مذکور را از روز دوشنبه شروع کند، تا چهل روز، روزى 153 مرتبه بخواند روز چهلم 178 مرتبه بخواندبه جهت وسعت رزق و برکت مال و رسیدن به دولت و ثروت بسیار محرب هست.
دعای سریع الاجابه دیگر دعای پرارزشی است که پیغمبر اکرم (ص) در روز جنگ بدر و امام حسین (ع) در روز عاشورا آن را خواندند. این دعا از امام صادق (ع) نیز نقل شده است:
اَللّهُمَّ اَنْتَ ثِقَتی فی کُلِّ کُرْبَة، وَ اَنْتَ رَجآئی فی کُلِّ شِدَّة، وَ اَنْتَ لی فی خدایا تویی تکیه گاه من در هر گرفتاری و تویی امید من در هر سختی و تو برای من در کُلِّ اَمْر نَزَلَ بی ثِقَةٌ وَعُدَّةٌ، کَمْ مِنْ کَرْب یَضْعُفُ
عَنْهُ الْفُؤادُ، وَ تَقِلُّ فیهِ هر پیش آمدی تکیه گاه و ذخیره ام هستی چه بسیار گرفتاری که ناتوان شود از آن دل و کم شود در آن الْحیلَةُ، وَ یَخْذُلُ عَنْهُ الْقَریبُ وَ الْبَعیدُ، وَ یَشْمَتُ بِهِ الْعَدُوُّ، وَ تَعْنِینی فیهِ چاره و
یاری ندهد در آن خویش و بیگانه و شماتت کند بدان دشمن و خسته ام کند در آن الاْمُورُ، اَنْزَلْتُهُ بِکَ، وَ شَکَوْتُهُ اِلَیْکَ، راغِباً فیهِ عَمَّنْ سِواکَ، فَفَرَّجْتَهُ کار‌ها و من آن را به درگاه تو آوردم و شکوه اش به
تو کردم و به جز تو از دیگران روگرداندم و تو بگشودی وَکَشَفْتَهُ وَ کَفَیْتَنیهِ، فَأَنْتَ وَلِیُّ کُلِّ نِعْمَة، وَ صاحِبُ کُلِّ حاجَة، وَ مُنْتَهی و برطرف کردی و کفایت کردی پس تویی سرپرست هر نعمت و صاحب هر
حاجت و سرحد نهایی کُلِّ رَغْبَة، فَلَکَ الْحَمْدُ کَثیراً، وَ لَکَ الْمَنُّ فاضِلاً هر شوق پس تو راست ستایش بسیار و تو راست منّت فزون
این دعا فوق العاده برای بسیاری مردم تاثیرگذار بوده است به همین دلیل ما میتوانید این دعای سریع الاجابه از پیامبراکرم رو جزو بهترین دعا های نزد خدا بدانیم.
سوره تکاثر یکصد و دومین سوره از قرآن کریم است که هشت آیه دارد. این سوره یکی از سوره های مکی به شمار می رود که بر حضرت محمد صلی الله علیه و آله و سلم در مکه نازل شده است، با وجود کوتاهی کلمات، معانی و مفاهیم و نکات برجسته بسیاری دارد و در روایات به فواید بسیار این سوره از نظر درمانی و حاجت اشاره می شود. طبق نتیجه های دیگر افراد و وارد شدن روزی در زندگی شان به دلیل استمرار در خوندن این سوره، از خواص سوره تکاثر برای ثروت، فراوانی و رزق و روزی یاد می کنیم.
اگر می خواهید رزق و روزی شما و تعداد مشتری مغازه زیاد شود آیه لا الهَ اِلّا الّله المَلِکُ الحَقُّ المُبین را 100 مرتبه پس از نماز صبح بخوانید.
برای افزایش رزق و روی و مشتری در مغازه آیات 27 تا 30 سوره فاطر و دو جمله عربی دیگر که در زیر نوشته شده است را با وضو روی یک کاغذ بنویسید و چهارده صلوات بر محمد و آل محمد (ص) صلوات بفرستید و آن را در زمین خانه یا مغازه قرار دهید:
بسم الله الرحمن الرحیم
یا الله یا الله یا الله یا الله یا الله یا الله یا الله
امام رضا (ع) می فرماید: هر شخص مؤمنی این اسم را نوزده مرتبه با نیّت خالص و توجّه به خدا و معناى آن بخواند، از خلق بى نیاز گردد و در دنیا و آخرت مرفّه الحال شود.
2-استغفر الله ربی و اتوب الیه
یکی دیگر از ذکرهای بسیار مهم استغفار است که مشهورترین صیغه آن ( استغفر الله ربی و اتوب الیه) که از فواید آن بخشش گناهان، گشایش در رزق و حتّی باعث بچه دار شدن است.
3-یا باسط
امام رضا (ع) می فرماید: هر شخص مؤمن در وقت سحر با طهارت دست به سوى آسمان بردارد و ده مرتبه با نیّت خالص و توجّه به خدا و معناى آن بگوید: « یا باسِط» و به روى خود بمالد، هیچوقت محتاج نگردد و از غم فقر و نیازمندى رهایى یابد و از جایى که گمان نداشته باشد نعمت به او رسد و روزى او زیاد شود.
4-لا حول ولا قوه الا بالله
امام صادق علیه السلام فرمودند: آن کس که هزار مرتبه بگوید « لا حول ولا قوه الا بالله» خدای تعالی زیارت کعبه را روزی اش خواهد نمود و درصورتی که مرگش نزدیک باشد، خدا آن را به تأخیرخواهد انداخت تا حج را روزی اش سازد.
5-ذکر تسبیحات اربعه
رسول خدا صلی الله علیه و آله وسلم فرمودند: پنج چیز است که چه قدر در میزان سنگین اند؛ گفتن سبحان الله و الحمد الله و لا اله الاّ الله و اللّه اکبر و فرزند شایسته ای است که از مسلمانی بمیرد و او در مرگ آن فرزند دامن صبر از دست ندهد و به حساب خداوند منظور بدارد.
6-یا غَفور یا وَدود
برای گشایش رزق و روزی در هر روز 77 مرتبه یا” غَفور یا وَدود” بگوئید
در گوشه‌وکنار ایران، ماه رمضان فقط با روزه و نماز تعریف نمیشود، بلکه با آیین‌های محلی درهم‌تنیده است؛ رسم‌هایی که در آن کارهای ساده‌ای مثل جارو کردن یا تقسیم نان، به عمل‌هایی سرشار از امید و گفت‌وگو با امر قدسی تبدیل می‌شوند. در بسیاری از این آیین‌ها، «خضر نبی (ع)» به‌عنوان راهنمای گمگشتگان و یاری‌دهنده درماندگان، نقشی محوری دارد و در فرهنگ عامه بیش از آنکه صرفاً یک شخصیت دینی باشد، نماد امید در لحظه‌های دشوار تلقی میشود.
در کرمان، زنان و دختران هنوز رسم رمضانی «ختم خضر نبی» را به یاد دارند؛ آیینی خانگی که گاه همچنان در سکوت اجرا میشود. بر اساس این سنت، هر کس حاجتی دارد، از روز اول ماه رمضان، هر بامداد پیش از روشن شدن هوا، جلوی درِ خانه خود را آب و جارو میکند و با هر حرکت جارو ذکری کوتاه در حق خضر و خدا بر زبان می‌آورد و حاجتش را «به حق ابوالفضل العباس» طلب میکند. شرط مهم این است که جارو از ابتدا تا انتها دست‌به‌دست نشود؛ یعنی تمام مسیر را خودِ شخص به تنهایی انجام دهد، گویی پافشاری و تداوم، بخشی از خودِ دعاست.
این رسم بر تکرار و صبر استوار است. روایت محلی می‌گوید اگر این آیین تا چهل روز ادامه یابد، خضر نبی (ع) در هیئت پیرمردی سپیدمو ظاهر شده و مراد را می‌دهد. اگر چیزی در دست او بگذارَد، آن را «جواهر» می‌دانند و اگر هم چیزی ندهد، باز این باور وجود دارد که زندگی گشایش پیدا میکند، روزی بهتر میشود یا بیماری بهبود می‌یابد. قدیمی‌ترها نقل می‌کنند که این ختم بیشتر از سوی دختران جوان اجرا می‌شده و امروز بیش از آنکه در سطح عمومی دیده شود، در خاطرات نسل‌های گذشته و در روایت‌های خانوادگی باقی مانده است.
در استان فارس، سنتی هم‌خانواده با این باور وجود دارد که به «ختم انعام» مشهور است؛ آیینی گروهی که اوج رونقش در ماه رمضان است و هرچند نسبت به گذشته تغییر کرده، هنوز ردپای آن در برخی شهرها و روستاها دیده میشود. طبق این رسم، صاحب نذر یا حاجت، هفت یا نه نفر از قاریان خوش‌خوان قرآن را دعوت میکند. هنگام تلاوت سوره انعام، مقداری نمک، چند قرص نان و چند ظرف آب را در سینی بزرگی جلو خود می‌گذارند؛ وقتی ختم به پایان می‌رسد، هر کس به نیت خود لقمه‌ای از نان و جرعه‌ای آب برمی‌دارد و باقی نان‌ها در سفره‌ای نگه داشته می‌شوند تا «برکت» خانه باشند.
در بعضی روایت‌های محلی، این ختم برای حاجت‌های کاملاً عینی برگزار می‌شده است؛ از طلب باران در خشکسالی گرفته تا شفا یافتن بیمار، رونق صید ماهی‌گیران یا آسان شدن زایمان. در برخی مناطق، زنان و مردان جداگانه یا در قالب دو مجلس موازی این آیین را برگزار می‌کرده‌اند و همین نشان می‌دهد که چگونه نقش جنسیتی در مناسک دینی، از شهری به شهر دیگر تفاوت دارد.
داستان‌های طنزآمیزی هم درباره این مجالس روایت شده است. یکی از لطیفه‌های مشهور می‌گوید در روزگاری که تعداد باسوادها و ختم‌خوان‌ها کم بود، گاهی یک قاری در یک شب به هفت یا هشت مجلس دعوت می‌شد و در همه‌جا هم پذیرایی مفصل می‌کردند. شبی، قاری‌ای که از هفت مجلس برگشته و از پرخوری به‌شدت دل‌درد گرفته بود، در راه بازگشت، نگاهی به آسمان و خوشه «هفت برادران» (پروین) کرد و به برادرش گفت: «ببین آن هفت ستاره هم انگار امشب هفت جا ختم رفته‌اند؛ چهار تای‌شان جلو می‌روند، سه تای دیگر دلشان درد کرده و عقب مانده‌اند!».
چنین روایت‌ها و آیین‌ها نشان می‌دهد که رمضان در ایران صرفاً یک مناسبت عبادی رسمی نیست؛ فرصتی است برای حفظ باورهای محلی، تجربه معنویت ملموس و تقویت پیوند با هویت فرهنگی. از زیارتگاه‌ها و قدمگاه‌های منسوب به خضر در سواحل خلیج فارس و جزیره هرمز تا نذرهای کوچک ماهی‌گیران و مسافران، خضر به‌عنوان «پیامبر سبز»، حامی آب، سفر و روزی، حضوری زنده در تخیل جمعی دارد. رسم‌هایی مانند ختم خضر نبی و ختم انعام یادآور این نکته‌اند که ایمان و امید، گاهی در ساده‌ترین حرکت‌ها ـ یک جارو، یک لقمه نان و یک جرعه آب ـ تجلی پیدا می‌کنند.
